| | BASA JAWA | BAHASA INDONESIA |
| Mingkar mingkuring angkara Akarana karenan mardi siwi Sinawung resmining kidung Sinuba sinukarta Mrih kretarta pakartining ngelmu luhung Kang tumrap neng tanah Jawa Agama ageming aji | Menghindarkan diri dari angkara Bila akan mendidik putra Dikemas dalam keindahan syair Dihias agar tampak indah Agar tujuan ilmu luhur ini tercapai Kenyataannya, di tanah Jawa Agama dianut raja |
| | Jinejer neng Wedhatama Mrih tan kemba kembenganing pambudi Mangka nadyan tuwa pikun Yen tan mikani rasa Yekti sepi asepa lir sepah samun Samangsane pakumpulan Gonyak-ganyik nglilingsemi | Diuraikan dalam Wedhatama Agar tidak mengendurkan budi daya Pada hal meski tua renta Bila tak memahami perasaan Sama sekali tak berguna Misalnya dalam pertemuan Canggung memalukan |
| | Nggugu karsane priyangga Nora nganggo paparah lamung angling Lumuh ingaran balilu Uger guru aleman Nanging janma ingkang wus waspadeng semu Sinamun ing samudana Sesadon ingadu manis | Menuruti keinginan pribadi Bila berbicara tanpa dipikir lebih dahulu Tak mau disebut bodoh Asal dipuji dan disanjung Tetapi manusia telah paham akan pertanda Yang ditutupi dengan kepura-puraan Ditampilkan dengan manis |
| | Si pengung ora nglegewa Sangsayarda denira cacariwis Ngandhar-andhar angendhukur Kandhane nora kaprah Saya elok alangka longkanganipun Si wasis waskitha ngalah Ngalingi marang si pingging | Si bodoh tidak menyadari Bicaranya semakin menjadi-jadi Melantur-lantur semakin jauh Ucapannya tidak masuk akal Semakin aneh dan jauh dari kenyataan Si pandai dan waspada mengalah Menutupi kekurangan si bodoh |
| | Mangkono ngelmu kang nyata Sanyatane mung weh reseping ati Bungah ingaran cubluk Sukeng tyas yen den ina Nora kaya si punggu anggung gumunggung Agungan sadina-dina Aja mangkono wong urip | Begitulah ilmu yang nyata Sesungguhnya hanya memberi kesejukan Bangga dikatakan bodoh Senang hatinya bila dihina Tidak seperti si bodoh yang besar kepala Minta dipuji setiap hari Orang hidup jangan begitulah |
| | Uripe sapisan rusak Nora mulur nalare ting saluwir Kadi ta guwa kang sirung Sinerang ing maruta Gumarenggeng anggereng anggung gumrunggung Pindha padhane si mudha Prandene paksa kumaki | Hidupnya semakin rusak Nalarnya tidak berkembang dan compang-camping Seperti gua yang gelap Diterpa angin badai Menggeram, mengaung, gemuruh Sama siperti si muda Meski begitu ia tetap sombong |
| | Kikisane mung sapala Palayune ngendelken yayah-wibi Bangkit tur bangsaning luhur Lah iya ingkang rama Balik sira sasrawungan bae durung Mring atining tata krama Ngon-anggo agama suci | Kemampuannya sangat kecil Geraknya bergantung kepada ayah-ibu Terpandang dan tingkat luhur Itulah orang tuanya Sedangkan belum mengenal Artinya sopan-santun Yang merupakan ajaran agama |
| | Socaning jiwangganira Jer katara lamun pocapan pasthi Lumuh asor kudu unggul Sumengah sosongaran Yen mangkono kena ingaran katungkul Karem ing reh kaprawiran Nora enak iku kaki | Sifat-sifat dirimu Tampak dalam tutur-bicara Tak mau mengalah, harus selalu menang Congkak penuh kesombongan Sikap seperti itu salah Gila kemenangan Itu tak baik, anakku |
| | Kekerane ngelmu karang Kakarangan saking bangsaning gaib Iku boreh paminipun Tan rumasuk ing jasad Amung aneng sajabaning daging kulup Yen kapengkok pancabaya Ubayane mbalenjani | Yang termasuk ilmu takhayul Pesona yang berasal dari hal-hal gaib Ibarat bedak Tidak meresap ke dalam tubuh Hanya ada berada di luar daging, anakku Jika tertimpa mara bahaya Pasti akan mengingkari |
| | Marma ing sabisa-bisa Babasane muriha tyas basuki Puruita kang patut Lan traping angganira Ana uga angger-ugering keprabun Abon-aboning panembah Kang kambah ing siyang ratri | Maka sedapat mungkin Usahakan berhati baik Mengabdilah dengan baik Sesuai dengan kemampuanmu Juga tata-cara kenegaraan Tata-cara berbakti Yang berlaku sepanjang waktu |
| | Iku kaki takokena Marang para sarjana kang martapi Mring tapaking tepa tulus Kawawa naheb hawa Wruhanira mungguh sanyataning ngelmu Tan mesthi neng janma wredha Tuwin muda sudra kaki | Bertanyalah anakku Kepada para pendeta yang bertirakat Kepada segala teladan yang baik Mampu menahan hawa nafsu Pengetahuanmu akan kenyataan ilmu Tidak hanya terhadap orang tua-tua Dan orang muda dan hina anakkku |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | |